Τριχόπτωση

Τι είναι η τριχόπτωση;

Οι άνθρωποι έχουν στο κεφάλι τους περίπου 100.000 τρίχες. Καθημερινά στα πλαίσια της φυσιολογικής ανανέωσης, φυσιολογική τριχόπτωση, χάνονται 50-100 τρίχες. Οι τρίχες αυτές αντικαθίστανται άμεσα από καινούριες και με αυτό τον τρόπο η τριχόπτωση δε δημιουργεί πρόβλημα διότι δεν επηρεάζεται η πυκνότητα των μαλλιών.

Εκτός, όμως, από τη φυσιολογική τριχόπτωση, υπάρχει και η παθολογική τριχόπτωση, σε αυτήν την περίπτωση κάποιες από τις τρίχες που πέφτουν καθημερινά δεν ανανεώνονται, με αποτέλεσμα να επέρχεται η αραίωση των μαλλιών.

Ποια είδη τριχόπτωσης υπάρχουν;

Πριν ξεκινήσει η περιγραφή των ειδών της τριχόπτωσης, σκόπιμο είναι να εξηγηθούν ορισμένες βασικές έννοιες, έτσι ώστε να γίνουν κατανοητά τα είδη τριχόπτωσης.

Ενώ στην καθημερινότητα χρησιμοποιείται ο όρος τριχόπτωση, ο οποίος είναι ένας γενικός όρος και σημαίνει απώλεια τριχών, οι δερματολόγοι χρησιμοποιούμε τον γενικό όρο αλωπεκία για να περιγράψουμε την ίδια ακριβώς κατάσταση. Συνεπώς, τριχόπτωση και αλωπεκία έχουν ακριβώς την ίδια σημασία και σημαίνουν απώλεια τριχών.

Κάθε τρίχα στο τριχωτό της κεφαλής έχει τον δικό της κύκλο και περνά από 3 στάδια:

α) Αναγενές στάδιο. Είναι το στάδιο κατά το οποίο η τρίχα αναπτύσσεται και μεγαλώνει. Όσον αφορά τις τρίχες του τριχωτού κεφαλής διαρκεί 2-6 χρόνια, ενώ όσον αφορά τις τρίχες των ποδιών και των χεριών διαρκεί μόλις 30-45 ημέρες. Οι τρίχες του τριχωτού κεφαλής αυξάνονται περίπου 1-1,2 cm το μήνα.

β) Καταγενές στάδιο. Αρχίζει μόλις τελειώσει το αναγενές στάδιο. Είναι πολύ σύντομο και διαρκεί 2-3 εβδομάδες. Όταν η τρίχα βρίσκεται σε αυτό το στάδιο, σταματά να αναπτύσσεται και προετοιμάζεται η πτώση της.

γ) Τελογενές στάδιο. Ξεκινά μετά το καταγενές στάδιο, διαρκεί 1-4 μήνες και κατά τη διάρκειά του η τρίχα σταδιακά αποβάλλεται για να αντικατασταθεί από νέα.

Στο τριχωτό της κεφαλής το 85-90% των τριχών βρίσκονται στο αναγενές στάδιο, το 1% στο καταγενές και το 10-14% στο τελογενές.

Οι τριχοπτώσεις ή αλωπεκίες χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες.

1) Μη ουλωτικές, δηλαδή στην περιοχή όπου υπάρχει η απώλεια τριχών και η οποία μπορεί να είναι είτε εντοπισμένη είτε διάχυτη, οι θύλακες των τριχών δεν είναι κατεστραμμένοι, δηλαδή δεν έχει αναπτυχθεί ουλώδης ιστός, κατά συνέπεια είναι εφικτή η επανέκφυση των τριχών. Υπάρχουν τα ακόλουθα είδη μη ουλωτικής αλωπεκίας.

2) Ουλωτικές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από μόνιμη απώλεια των τριχών εξαιτίας της καταστροφής των τριχικών θυλάκων. Η καταστροφή αυτή μπορεί να έχει διάφορες αιτίες.

  • – Φλεγμονώδεις παθήσεις (Χρόνιος Ερυθηματώδης Λύκος, Ομαλός λειχήνας, Σκληροδερμία, Σαρκοείδωση κ.α.)
  • – Μικροβιακές λοιμώξεις (Σταφυλόκοκκος, Μυκητιάσεις, Έρπης ζωστήρας).
  • – Νεοπλασίες (βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, μελάνωμα, λεμφώματα, μεταστατικοί όγκοι.
  • – Τραυματισμοί (μηχανικά τραύματα, εγκαύματα, ακτινοβολία).

Εδώ θα περιγραφούν τα δύο είδη διάχυτης τριχόπτωσης και όσον αφορά τα υπόλοιπα είδη αλωπεκίας ο αναγνώστης μπορεί να ενημερωθεί από τα αντίστοιχα άρθρα της ιστοσελίδας.

 

Διάχυτη τριχόπτωση.

Υπάρχουν δύο μορφές διάχυτης τριχόπτωσης, η τελογενής, που είναι και η συνηθέστερη και η αναγενής.

 

Τελογενής διάχυτη τριχόπτωση.

Τι είναι;

Η τελογενής διάχυτη τριχόπτωση χαρακτηρίζεται από τη διάχυτη, δηλαδή από όλο το κεφάλι, απώλεια των τριχών σε τελογενή φάση. Οι αιτίες οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε αύτη τη μορφή τριχόπτωσης, προκαλούν τον απότομο τερματισμό της αναγενούς φάσης της τρίχας, δηλαδή της ανάπτυξης της τρίχας και την είσοδό της στην καταγενή φάση, η τρίχα σταματά να αναπτύσσεται και ετοιμάζεται να πέσει.

Οι τρίχες που βρίσκονται στην τελογενή φάση είναι το 10-14% των συνολικών τριχών της κεφαλής, κατά συνέπεια η συνολική απώλεια τριχών δεν ξεπερνά αυτό το ποσοστό.

Πρόκειται για τη συχνότερη αιτία τριχόπτωσης που οδηγεί, κυρίως τις γυναίκες αλλά και τους άνδρες σε μικρότερο βαθμό, στον δερματολόγο. Έχει υπολογιστεί ότι υπάρχει τουλάχιστον μια περίοδος στη ζωή ενός ανθρώπου, κατά την οποία θα παρατηρηθεί αυτή η αυξημένη απώλεια μαλλιών.

Ποιες είναι οι αιτίες αυτής της τριχόπτωσης;

Οι αιτίες που μπορούν να οδηγήσουν στη τελογενή διάχυτη τριχόπτωση είναι πολλές.

  • Ψυχολογικό στρες, που μπορεί να προκύψει για παράδειγμα μετά από τον χαμό ενός κοντινού ανθρώπου ή μετά από έναν χωρισμό. Φαίνεται να είναι η πιο συχνή αιτία και ενώ όσον αφορά τις ακόλουθες αιτίες, η τριχόπτωση θα γίνει αντιληπτή 2-3 μήνες μετά την επίδραση του αίτιου, η τριχόπτωση μετά από ψυχολογικό στρες παρατηρείται πολύ πιο σύντομα, δηλαδή 2-3 εβδομάδες μετά το γεγονός που την προκάλεσε.
  • Απώλεια αίματος, όπως συμβαίνει σε πολλές γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας, οι οποίες χάνουν μεγάλη ποσότητα αίματος κατά τη διάρκεια της περιόδου, γεγονός που οδηγεί σε έλλειψη σιδήρου και ακόλουθη απώλεια μαλλιών.
  • Σωματικό στρες, μετά από σοβαρές χειρουργικές επεμβάσεις, εμπύρετα νοσήματα, εξαντλητικές δίαιτες με ακόλουθη απότομη και υπερβολική απώλεια βάρους.
  • Ενδοκρινολογικές διαταραχές, όπως υποθυρεοειδισμός ή υπερθυρεοειδισμός, υποπαραθυρεοειδισμός, μη ρυθμισμένος σακχαρώδης διαβήτης.
  • Φάρμακα, όπως αμινοσαλικυλικό οξύ (αντιφλεγμονώδες), αμφεταμίνες (διεγερτικό), καπτοπρίλη (αντιυπερτασικό), καρβαμαζεπίνη (αντιεπιληπτικό), προπανολόλη (αντιυπερτασικό, αντιαρρυθμικό), ετρετινάτη (Βιταμίνη Α σε υψηλή δόση χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της ψωρίασης), λίθιο (αντιψυχωτικό-σταθεροποιητής διάθεσης).
  • Φτωχή διατροφή σε σίδηρο, πρωτεΐνες, ψευδάργυρο, βιταμίνη Β12, φυλλικό οξύ.
  • Τοκετός. Ενώ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τα μαλλιά των εγκύων είναι πλούσια, λόγω αυξημένων επιπέδων των οιστρογόνων, τα οποία εμποδίζουν τις τρίχες να πέσουν γιατί προκαλούν επιμήκυνση της καταγενούς φάσης. Μετά τον τοκετό, τα επίπεδα των οιστρογόνων μειώνονται και οι τρίχες που θα έπρεπε να είχαν ήδη πέσει, αλλά ήταν υπό την προστασία των ορμονών, πέφτουν όλες μαζί, προκαλώντας μια έντονη τριχόπτωση, η οποία πολύ συχνά ανησυχεί τη νέα μαμά. Η τριχόπτωση αυτή, η οποία παρατηρείται κυρίως μεταξύ 3ου και 4ου μήνα μετά τον τοκετό συνήθως αυτοπεριορίζεται πλήρως και τα μαλλιά επιστρέφουν στην αρχική τους κατάσταση μετά από 6 μήνες έως και 2 χρόνια πολλές φορές.
  • Λήψη αντισυλληπτικών. Ορισμένες γυναίκες, κατά τη διάρκεια της αγωγής με αντισυλληπτικά βλέπουν τα μαλλιά τους να λεπταίνουν και μετά τη διακοπή τους παρατηρούν απώλεια μαλλιών.

Ποια είναι η πρόγνωση της τελογενούς διάχυτης τριχόπτωσης;

Όσον αφορά την πρόγνωση, συνήθως μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα από τη στιγμή που θα λείψει η αιτία που την προκαλεί, δηλαδή θα δοθεί αγωγή και οι ανάλογες οδηγίες, η τριχόπτωση αυτοπεριορίζεται και η αποκατάσταση είναι πλήρης. Αν όμως η αιτία παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα ή αν επαναλαμβάνεται συχνά (για παράδειγμα πολλοί τοκετοί), τότε θα υπάρξει μερική μόνο αποκατάσταση του προβλήματος.

Υπάρχει θεραπεία;

Σχετικά με τη θεραπεία της τελογενούς διάχυτης τριχόπτωσης πρέπει να γνωρίζει ο ενδιαφερόμενος ότι δεν υπάρχει ειδική θεραπεία που να προσφέρει σε όλους επανέκφυση των τριχών. Πρέπει πρώτα να διερευνηθεί η αιτία που προκάλεσε την τριχόπτωση και ακολούθως να αντιμετωπιστεί.

Έχει αποδειχθεί ότι η τοπική εφαρμογή, με μασάζ, τονωτικών λοσιόν και η από του στόματος λήψη, βιταμινών και ιχνοστοιχείων βοηθά τόσο στην ταχύτερη αποκατάσταση του προβλήματος όσο και στην ψυχολογική στήριξη του ασθενούς.

 

Αναγενής διάχυτη τριχόπτωση.

Τι είναι;

Αυτή η μορφή τριχόπτωσης χαρακτηρίζεται από τη διάχυτη, δηλαδή από όλο το κεφάλι, αιφνίδια απώλεια τριχών που βρίσκονται στην αναγενή φάση ανάπτυξης, εξαιτίας μιας αιτίας που διακόπτει πλήρως την ανάπτυξή τους μέσα στον τριχικό θύλακο.

Αν σκεφτεί κανείς ότι οι τρίχες που βρίσκονται στην αναγενή φάση αποτελούν το 85-90% του συνολικού αριθμού, τότε γίνεται αντιληπτό το δραματικό εύρος απώλειας.

Ποιες είναι οι αιτίες της αναγενούς διάχυτης τριχόπτωσης;

Οι πιο συνηθισμένες αιτίες αυτής της μορφής τριχόπτωσης είναι τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται ως χημειοθεραπεία, η ακτινοθεραπεία και η δηλητηρίαση από υδράργυρο, θάλλειο και βορικό οξύ.

Υπάρχει θεραπεία;

Είναι σημαντικό να γνωρίζει ο ενδιαφερόμενος ότι, όταν παύει να υπάρχει η αιτία που προκάλεσε την αιφνίδια τριχόπτωση, τότε ξεκινούν να αναπτύσσονται και πάλι οι τρίχες.

Το διάλυμα μινοξιδίλης 5% έχει φανεί ότι βοηθά την επανέκφυση των τριχών.