Χημικά peelings

Τι είναι το χημικό peeling;

Είναι μία διαδικασία κατά την οποία εφαρμόζονται στο δέρμα μία ή περισσότερες απολεπιστικές ουσίες, οι οποίες προκαλούν μία ελεγχόμενη απολέπιση τμήματος του δέρματος με σκοπό την ανανέωση του. Στόχος είναι η θεραπεία κάποιων δερματικών παθήσεων και η αισθητική βελτίωση του δέρματος.

Η πρώτη χρήση των χημικών peelings αναφέρεται στους αρχαίους Αιγύπτιους οι οποίοι έκαναν λουτρά με κατσικίσιο ξινόγαλα και οξέα φρούτων για κοσμητικούς λόγους. Έπειτα ακολουθούν αναφορές στην αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη.

Τα peelings αναλόγως με το πόσο βαθιά διεισδύουν στο δέρμα διακρίνονται σε:

Επιφανειακά: Απολεπίζουν κάποιες στιβάδες της επιδερμίδας και φθάνουν σε βάθος μέχρι 0,06 mm.

Μεσαίου βαθμού: Απολεπίζουν ολόκληρη την επιδερμίδα (και όχι μέρος της όπως τα επιφανειακά) καθώς και το επάνω μέρος του δέρματος. Φθάνουν δηλαδή σε βάθος μέχρι 0,45 mm.

Βαθιά: Εισχωρούν και απολεπίζουν μεγαλύτερο μέρος του δέρματος (εκτός από την επιδερμίδα) φθάνοντας σε βάθος μέχρι 0,6 mm.

Το βάθος του peeling εξαρτάται από το είδος της ουσίας που χρησιμοποιείται, πόσες φορές θα περαστεί στο δέρμα, πόση ώρα θα παραμείνει και τι προετοιμασία έχει προηγηθεί στο σπίτι.

Πώς γίνονται τα peelings;

Τα peelings αποτελούν μια σταδιακή διαδικασία η οποία περιλαμβάνει:

  1. Την προκαταρκτική θεραπεία.
  2. Την προετοιμασία που ακολουθείται στο ιατρείο αμέσως πριν το peeling.
  3. Τη θεραπεία, δηλαδή την εφαρμογή του peeling (της απολεπιστικής ουσίας).
  4. Τη φροντίδα του δέρματος μετά το peeling.

Αρχικά η σωστή προκαταρκτική θεραπεία περιλαμβάνει:

  • την αντιηλιακή προστασία 2-3 μήνες πριν το peeling και καθημερινά μετά από αυτό.
  • Τη χρήση κάθε βράδυ τοπικών απολεπιστικών κρεμών με βάση την τρετινοΐνη ή τα α-υδρόξυ-οξέα. Η χρήση αυτών των τοπικών σκευασμάτων ξεκινά 2-6 εβδομάδες πριν την εφαρμογή του peeling και διακόπτεται 48 ώρες πριν την εφαρμογή της απολεπιστικής ουσίας στο ιατρείο.
  • Τη χρήση λευκαντικών κρεμών πριν και μετά τα peelings.
  • Προφυλακτική αντιιική θεραπεία στους ασθενείς που εμφανίζουν πολλά και συχνά επεισόδια επιχείλιου έρπη. Η χορήγηση ξεκινά μια μέρα πριν το peeling και συνεχίζεται για 10-14 ημέρες μέχρι να ολοκληρωθεί η επούλωση.

Στη συνέχεια ο ενδιαφερόμενος ή η ενδιαφερόμενη προσέρχεται στο ιατρείο και ακολουθεί η προετοιμασία για το peeling η οποία έχει σκοπό την ομοιόμορφη διείσδυση του peeling ώστε να έχουμε ένα ομοιόμορφο αποτέλεσμα.

  • Η ενδιαφερόμενη, αν πρόκειται για γυναίκα, προτιμότερο είναι να μην έχει βαφτεί.
  • Το δέρμα καθαρίζεται με ήπιο αντισηπτικό καθαριστικό και στεγνώνεται.
  • Προστατεύονται οι περιοχές γύρω από τα μάτια και τη μύτη και οι γωνίες του στόματος με βαζελίνη.

Έπειτα ακολουθεί η «θεραπεία», δηλαδή η εφαρμογή του peeling.

Κατά τη διαδικασία αυτή:

  • Εφαρμόζεται ο απολεπιστικός παράγοντας με πινέλο ή βαμβακοφόρο στυλεό, ανάλογα με την προτίμηση του γιατρού. Ο χρόνος που θα αφήσουμε την απολεπιστική ουσία στο δέρμα εξαρτάται από το είδος της ουσίας και από το βάθος που θέλουμε να φτάσουμε.
  • Εξουδετερώνουμε με άφθονο νερό ή ειδικό υγρό.
  • Εφαρμόζουμε ενυδατική ή επουλωτική κρέμα.

Τέλος έχουμε τη φροντίδα μετά το peeling.

  • Αν το peeling ήταν επιφανειακό, απαιτείται μόνο καλή ενυδάτωση με κρέμες.
  • Αν το peeling ήταν μεσαίου βαθμού, τότε τις πρώτες δύο ημέρες συνιστώνται κομπρέσες με νερό και ξύδι και θεραπεία με ενυδατικές και επουλωτικές κρέμες που θα συνεχιστούν μέχρι και 2 εβδομάδες μετά την εφαρμογή του peeling. Μερικές φορές χορηγούνται ήπιες τοπικές κορτιζονούχες και αντιβιοτικές κρέμες.

Για τα βαθιά peelings απαιτείται ειδική φροντίδα για πάνω από 10 ημέρες.

Για όλα τα peelings είναι απαραίτητη η προστασία από τον ήλιο για αρκετές εβδομάδες μετά την εφαρμογή τους.

Ποιες ουσίες χρησιμοποιούνται συνήθως στα peelings και σε ποιους συνιστώνται;

Κατ’αρχάς πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε κατηγορία peeling απευθύνεται σε διαφορετικούς ανθρώπους με διαφορετική τυπολογία δέρματος και προβλήματος που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Ορισμένοι τύποι δέρματος ωφελούνται περισσότερο από συγκεκριμένα peelings.

Οι ουσίες που χρησιμοποιούνται για τα επιφανειακά peelings, τα οποία είναι και τα πιο δημοφιλή λόγω της δυνατότητας εφαρμογής τους σε όλους σχεδόν τους τύπους δέρματος και του σύντομου χρόνου ανάρρωσης που απαιτείται μετά το peeling, είναι:

    1. Α-Υδρόξυ-οξέα (AHA). Είναι γνωστά και ως οξέα φρούτων. Το πιο γνωστό και ευρέως χρησιμοποιούμενο είναι το γλυκολικό οξύ το οποίο υπάρχει σε διάφορες συγκεντρώσεις. Συνήθως ξεκινάμε με χαμηλές συγκεντρώσεις 20-40% και το αφήνουμε στο δέρμα για λίγα λεπτά (1-5). Σταδιακά αυξάνουμε και τις συγκεντρώσεις και το χρόνο παραμονής στο δέρμα καθώς αυτό συνηθίζει και γίνεται πιο ανθεκτικό. Για να έχουμε ένα όμορφο και ολοκληρωμένο αποτέλεσμα χρειάζονται 4-6 εφαρμογές ανά 4 εβδομάδες σε συνδυασμό με την κατάλληλη φροντίδα μετά το peeling που θα επιτρέψει να επιτευχθεί και να διατηρηθεί το επιθυμητό αισθητικό αποτέλεσμα.Το γλυκολικό οξύ συνιστάται σε άτομα με ήπια ακμή, λιπαρό δέρμα, με θαμπή όψη, ελαφριές δυσχρωμίες, με αρχόμενη φωτογήρανση αλλά και ως εναλλακτική θεραπεία για την αντιμετώπιση σμηγματορροϊκών υπερκερατώσεων, επίπεδων μυρμηκιών και ακτινικών υπερκερατώσεων.Η επαναλαμβανόμενη χρήση τους συντελεί στην αντιγήρανση, βελτιώνει την υφή και τον χρωματικό τόνο του δέρματος.
    2. Σαλικυλικό οξύ. Ανήκει στα Β- Υδρόξυ-οξέα. Έχει πολύ καλή δράση στην ακμή και την λιπαρότητα γι αυτό και είναι πολύ δημοφιλές για τη θεραπεία της ακμής. Εκτός όμως από την ακμή, χρησιμοποιείται για τη ροδόχρου ακμή, το μέλασμα, τις δυσχρωμίες και την ήπια προς μέτρια φωτογήρανση. Πρέπει να αποφεύγεται σε άτομα αλλεργικά στην ασπιρίνη.
    3. Διάλυμα Jessner’s. Αυτό το διάλυμα περιέχει ρεσορσινόλη. Προκαλεί μια επιφανειακή απολέπιση όταν χρησιμοποιηθεί μόνο του. Συνήθως όμως χρησιμοποιείται συνδυαστικά με τριχλωροξικό οξύ TCA, για ένα μεσαίου βαθμού peeling.
    4. Τριχλωροξικό οξύ (TCA). Το βάθος της απολέπισης εξαρτάται από την συγκέντρωσή του και από τον αριθμό των στρώσεων που θα κάνουμε. Όταν εφαρμόζεται σε χαμηλές συγκεντρώσεις 10-20%, τότε ταξινομείται στα επιφανειακά, ενώ πάνω από 30% ανήκει στα μεσαίου βάθους.Αν κάνουμε πολλές στρώσεις, γίνουν δηλαδή πολλά περάσματα στην επιδερμίδα, τότε αυξάνει η διεισδυτικότητά του. Το τριχλωροξικό οξύ, εφαρμόζεται κυρίως για τις δυσχρωμίες (μέλασμα) και τις λεπτές ρυτίδες.

Για να γίνει ένα μεσαίου βάθους peeling ο πιο συχνός συνδυασμός είναι διάλυμα του Jessner και TCA 35%.

Σε αυτή την περίπτωση, το TCA διεισδύει βαθύτερα στο δέρμα. Είναι έτσι πολύ πιο αποτελεσματικό σε σχέση με τα επιφανειακά peelings και διορθώνει λεπτές ρυτίδες, πιο έντονες δυσχρωμίες (μέλασμα), το τραχύ φωτογηρασμένο δέρμα, τις αρχόμενες υπερκερατώσεις και τις ουλές της ακμής. Ήδη, από την πρώτη θεραπεία έχουμε εντυπωσιακή βελτίωση και συνήθως χρειάζονται πολύ λιγότερες συνεδρίες, περίπου 3 το χρόνο για τη διατήρηση του αποτελέσματος.

Συνήθως για τα βαθιά peelings χρησιμοποιείται φαινόλη. Αυτή όμως η ουσία είναι καρδιοτοξική, ηπατοτοξική, και νεφροτοξική και δε χρησιμοποιείται από την πλειονότητα των δερματολογικών ιατρείων.

Πώς δρα το peeling;

Το peeling προκαλεί μια ελεγχόμενη απολέπιση του δέρματος. Όταν εφαρμόζεται η απολεπιστική ουσία, ξεκινά ένας ερεθισμός στο δέρμα ο οποίος έχει ως αποτέλεσμα την ενεργοποίηση των ινοβλαστών. Οι ινοβλάστες είναι κύτταρα τα οποία παράγουν κολλαγόνο, ίνες ελαστίνης και υαλουρονικό οξύ. Το αποτέλεσμα της διαδικασίας του peeling είναι η απομάκρυνση μερικών στιβάδων της επιδερμίδας ή και μέρους του δέρματος που βρίσκεται κάτω από την επιδερμίδα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αναγέννηση του δέρματος, την εναπόθεση κολλαγόνου στο δέρμα και την αύξηση του πάχους της επιδερμίδας. Τα παραπάνω βοηθούν στο να δείχνει το δέρμα πιο λαμπερό και σφριγηλό, με λιγότερες και λιγότερο βαθιές ρυτίδες, καθώς και με βελτιωμένο χρωματικό τόνο.

Τι παρατηρείται μετά το peeling;

Τα επιφανειακά peelings προκαλούν ένα ήπιο ερύθημα (ελαφρύ κοκκίνισμα) αμέσως μετά την εφαρμογή της απολεπιστικής ουσίας, το οποίο διαρκεί μέχρι 1 ημέρα και μια ήπια απολέπιση (ξεφλούδισμα που όμως δεν είναι ορατό), η οποία ξεκινά συνήθως τις επόμενες 3 ημέρες και διαρκεί μέχρι 7 ημέρες.

Στα μεσαίου βαθμού peelings, αμέσως μετά την εφαρμογή της ουσίας, εμφανίζεται η εικόνα του πάγου (frosting), δηλαδή το δέρμα γίνεται λευκό. Αυτή η εικόνα υποχωρεί εντελώς μέσα στα επόμενα λεπτά, όπου τότε ξεκινά να παρουσιάζεται ένα κοκκίνισμα καθώς φεύγει η εικόνα του frosting. Το κοκκίνισμα την 2η – 3η ημέρα αποκτά μια κόκκινη καφέ χροιά η οποία ακολουθείται από απολέπιση την 4η -5η ημέρα. Μέσα σε αυτό το διάστημα μπορεί (αν και σπάνια) να εμφανιστεί οίδημα (πρήξιμο) και φυσαλίδες οι οποίες υποχωρούν. Μετά από 7-10 ημέρες από το peeling το δέρμα έχει επανέλθει πλήρως και έχει όψη πιο νέα, λαμπερή, λεία και ανανεωμένη.

Μπορεί τα peelings να συνδυαστούν με άλλες αντιγηραντικές θεραπείες;

Τα peelings μπορούν να συνδυαστούν με ενέσιμες θεραπείες αντιγήρανσης σε βάθος, όπως:

ενέσιμα εμφυτεύματα υαλουρονικού οξέος, τα οποία χρησιμεύουν για να γεμίσουν τις βαθιές ρυτίδες, να αποκαταστήσουν την απώλεια όγκου και να διορθώσουν την γεωμετρία του προσώπου.

Mε τη μεσοθεραπεία, κατά την οποία εγχύονται με μικροενέσεις στο δέρμα, κοκτέιλ από βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, μέταλλα, αμινοξέα, αντιοξειδωτικούς παράγοντες και υαλουρονικό οξύ. Με την μεσοθεραπεία επιτυγχάνεται βαθιά ενυδάτωση και αναζωογόνηση της επιδερμίδας, βελτιώνεται η σφριγηλότητα του δέρματος και επιβραδύνονται τα σημάδια της γήρανσης.

Με ενέσεις βοτουλινικής τοξίνης (Βotox, Dysport) οι οποίες εμποδίζουν την δημιουργία ρυτίδων έκφρασης.

Σε ποιες περιπτώσεις αντενδείκνυνται τα peelings;

      • Δεν πρέπει να γίνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού.
      • Σε άτομα που τους τελευταίους 6 μήνες έχουν λάβει συστηματική αγωγή με ισοτρετινοΐνη για ακμή.
      • Σε ασθενείς με απλό έρπητα σε έξαρση. Αν κάποιος παρουσιάζει συχνές υποτροπές έρπητα, τότε συνιστάται η προφυλακτική αντιερπητική αγωγή πριν τα peelings.
      • Σε ασθενείς που παρουσιάζουν στο πρόσωπό τους ενεργή λοίμωξη από βακτήρια, μύκητες ή ιούς .
      • Σε άτομα που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στο πρόσωπο (πλαστική προσώπου-βλεφαροπλαστική) τους τελευταίους 6 μήνες.
      • Αν υπάρχουν ανοιχτές πληγές ή εκδορές.
      • Σε ασθενείς με ιστορικό χηλοειδών ή υπερτροφικών ουλών (αυτή η αντένδειξη ισχύει για τα μεσαίου βάθους peelings και όχι για τα επιφανειακά).
      • Σε ασθενείς με ιστορικό αλλεργίας σε ουσία του χημικού peeling. Σε αυτή την περίπτωση επιλέγουμε άλλου είδους peeling το οποίο δεν περιέχει τη συγκεκριμένη ουσία.
      • Σε άτομα που έχουν ιστορικό ακτινοβόλησης της κεφαλής ή του λαιμού για θεραπευτικούς λόγους.